LA CÁ ASTURIANA.

Quiciabes el elementu que meyor espeye la cultura asturiana como xuntura d’aspeutus ecolóxicos, tecnoeconómicos, sociolóxicos ya ideolóxicos, seya la casa tradicional. Pero falar de la casa na Asturies tradicional  ye referise nun solo al espaciu dedicáu a vivienda, sinón a la casería, una ferramienta de producción, l’unidá d’esplotación agropecuaria.

L’elementu central de la casería ta constituyíu pola vivienda familiar, que s’iguará d’estremaes soluciones formales a lo llargo’l territorio asturianu acordes acordies con factores de tipu ecolóxicu (xeología, altor, orientación y topografía de los asitiamientos, factores cronolóxicos, tradición cultural y capacidá económica de los sos habitantes (factor esti caberu que va cuntar abondo nel diseñu y magnitú de les construcciones y na enxerta d’elementos d’estilu nel mediu rural).

Del amiestu de toes estes variables surde una bayurosa tipoloxía que va, dende l’arcaica casa redonda, onde nun mesmu espaciu conviven la xente y’el so armentíu – ún de los hábitats más antiguos d’Europa, que tien el so aniciu nes característiques viviendes de planta arrondiada de los castros de l’Edá del Fierru – y el so desencolcu, fasta les cases de corredor ente almanques, treslláu de modelos urbanos documentaos nes ciudáes y poles asturianes de los sieglos XV y XVI, o les casones d’influxu barrocu, propies de campesinos acomodaos. Esti complexo desencolcu pue percorrese pasu ente pasu al traviés de los elementos arquitectónicos que inda se caltienen n’Asturies; pa los tipos más cenciellos afítalo Mark Gimson, arquitectu anglés que lo estudiara nel añu 1978:

“ Nel llugar de la Braña, averáu a Cangas del Narcea, atopé y medí una casa que ye’l meyor exemplu que viera d’una versión rectangular de la palloza (casa de planta arrondiada y teitu). El descubrimiento d’estes cases tien gran importancia pa los estudios celtes na Gran Bretaña ya Irlanda, pos constitúin un aniellu que faltaba nel desencolcu de les construcciones vernácules. Los arqueólogos na Gran Bretaña escavaron cases redondes nos “hill forts” (altos fortificaos), perasemeyaos a los castros del NO de la península Ibérica ya les citaneas de Portugal. Una de les cases-tipu característiques dientru de les llendes celtes ye la “long-house” (casa llarga). Son cases de planta baxa, nes que los animales allúguense nuna mitá y les persones na otra, esistiendo tamién polo xeneral una tenada, y cola llariega nel mediu. Sicasí, fasta angüañu nun fuéramos a amosar si esistía rellación entre les cases de los “hill forts” y les “long – houses). La versimilitú de talu desendolcu vese na esistencia del NO de la penísnsula Ibérica nun solo de castros y cases pareyes a les “long-houses”, sinón tamién de les más de les sos etapes intermedies (Mark Gimson 1983)”.

Fonte:

“Asturies memoria celta”; Conceyu d’Estudios Etnográficos Belenos; Fundación Belenos, Caja Asturias, Conseyería Cultura’l Principáu d’Asturies,  Uviéu, 1987.

Semeyes:

1ª.- Braña La Pornacal, nel conceyu Somiedu, Asturies. Autor: Pablo López.

2ª.- Arandoxo (1958), nel conceyu d’Ibias, Asturies. Fonte: Museu’l Pueblu d’Asturies.

3ª.- Ca Pachorro’n Cangas del Narcea (1927), nel conceyu’l mesmu nome, Asturies. Fonte: Museu’l Pueblu d’Asturies.

 

Anuncios

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s